Back to blog

Inspiratie

18 augustus 2014 - Posted in Algemeen Posted by:

Hoe nu verder? In wezen kan in de mat elk patroon worden verwerkt. In welke stijl moet de stoel worden ontworpen? Dit zijn voor ons serieuze vragen. Het ontwerp moet gebonden zijn aan eisen en wensen. De volgende oplossing dient zich aan.

De Nederlandse meubelhistorie is op te delen in verschillende periodes: beginnende bij de Renaissance tot aan het huidige modernisme. Elke stijl heeft zijn eigen uitgesproken kenmerken. De stijlkenmerken per periode gaan wij verwerken in de meubelen en met name in de mat.
Dit leidt tot een serie meubelen waarin elke meubel zich in stijl onderscheidt, omdat het gebaseerd is op een andere periode uit de Nederlandse meubelhistorie. Hierdoor zal voor elk meubel een ander matpatroon worden ontwikkelt. Historie en innovatie worden verenigd in elk ontwerp.

De eerste stijlperiode die wordt verwerkt tot een meubel is de Renaissance.

De renaissance in de Noordelijke Nederlanden loopt van 1530 tot aan 1675. Deze periode volgt op de Middeleeuwen.  Nederland verkeerde toen in grote onrust en instabiliteit. Dit kwam mede door de 80 jarige oorlog met Spanje. Desondanks ontwikkelen de meubels zich in deze periode tot prachtige kunstwerken. Dit is vooral dankzij gilden en zeer welgestelde burgers.

In deze periode was een stoel nog een vooraanstaand goed. In eerste instantie konden de rijken of welgestelde burgers zich alleen een stoel veroorloven. Zij hadden het privilege om op een stoel zitten. De term voorzitters stoel komt hier vandaan. Zij zaten letterlijk voor.  De stoelen uit deze periode zijn ook hoger dan de stoelen van nu. De stoelen van toen konden wel 65cm hoog zijn, tegenover ‘slechts’ 48 cm nu. De mensen zaten letterlijk verheven boven het gewone volk. Een voetenbankje was wel nodig, anders kom je niet met je voeten bij de grond. Zeker omdat de mensen toen een stuk kleiner waren.

De eerste stoelen zijn afgeleiden van kisten. De stoel krijgt een rechte rug.  De overgang van zitkist naar open zetel met een rugleuning wordt een babbelstoel of caquetoire genoemd. Omdat de stoelen nog niet zo stevig zijn, worden ze voorzien van sporten. Hoe hoger de stoel door hoe meer sporten hij ondersteund wordt.

dubbele sport_2

Renaissance stoelen met dubbele sport

Renaissance betekend letterlijk wedergeboorte. De wedergeboorte van de Romeinse kunst. Florance is centrum van de Renaissance. In de architectuur en meubelen worden Romeinse thema’s en stijlkenmerken doorgevoerd. Een belangrijk voorbeeld in de architectuur is dat in plaats van de gotische spitsbogen worden Romeinse rondbogen toegepast. Deze rondbogen worden ook in de zogenaamde toogkasten toegepast.  In de meubelindustrie komt de Italiaanse stoel ook bekend als de Dante stoel weer in productie.

toogkast

De Schermerkast. In gebruik van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder kwartier. Een prachtig voorbeeld van een toogkast uit de Renaissance.

 

dante stoel_2

2 Dante stoelen uit de Renaissance

Het Nederlandse Renaissance meubel is als het ware een afspiegeling van het Nederlandse karakter: ondernemend, stoer, degelijk en een beetje materialistisch.
In welke regio de stoel gemaakt is kon toentertijd worden herleid aan de kopjes bovenaan de rugleuning. Elk dorp had zijn eigen kop.

knoppen

Verschillende knoppen

De meest voorkomende stoel in Nederland tijdens de Renaissance is de Spaanse stoel. De vier poten van deze stoel zijn uit een stuk gemaakt. Een ander kenmerk van de Spaanse stoel is dat het onderstel uit dubbele sporten is opgebouwd. De stoel heeft waarschijnlijk zijn naam te danken aan de leren stoelbekleding met opgedrukte patronen, zoals die vanaf de 9e eeuw in de Spaanse stad Cordoba vervaardigd werden.

spaanse stoel_2

2 Spaanse stoelen uit de Renaissance

Tenslotte:
De kenmerken van de Noord Nederlandse Renaissance, die wij toepassen in ons meubel zijn:

  • Het Romeinse thema. Dit kan figuratief zijn in de houtbewerking of tot uiting komen in de vorm van het meubel. Wel vertaald naar deze tijd.
  • De zitting zal net zoals in de Renaissance hoger zijn dan onze huidige stoel zitting.
  • De stoel zal dubbele sporten bevatten.

Bronvermelding:

  • Meubelkunst (1997),  40 eeuwen meubelgeschiedenis. Utrecht: Annigje C.H. Hofstede
  • Noord-Nederlandse meubelen van Renaissance tot vroege barok, 1150-1670. Loek van Aalst & Annigje Hofstede

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *